GIỚI THIỆU
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỐT LÕI CỦA NGHỊ ĐỊNH SỐ 91/2026/NĐ-CP QUY ĐỊNH CHI TIẾT VÀ BIỆN PHÁP THI HÀNH LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
(Hình ảnh từ trang website: luatvietnam.vn)
Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật Giáo dục đại học mới, thay thế cho Luật Giáo dục đại học năm 2012. Luật mới bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, một số điều luật của Luật mới cần phải có nghị định hướng dẫn của Chính phủ để thực hiện trên thực tế. Do đó, ngày 30 tháng 3 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 91/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học (sau đây gọi tắt là Nghị định số 91/2026/NĐ-CP). Để đảm bảo việc nắm bắt và thực thi đúng các quy định pháp luật mới, Đại học Cần Thơ giới thiệu một số điểm mới căn bản của Nghị định đến toàn thể viên chức, người lao động và người học như sau:
- Phạm vi và hiệu lực
Nghị định số 91/2026/NĐ-CP gồm 15 điều luật và được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết:
- Khoản 4 Điều 11 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 về việc đặt tên cơ sở giáo dục đại học; điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền công nhận đại học quốc gia, đại học vùng, đại học;
- Khoản 5 Điều 16 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 về bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, thuyên chuyển giám đốc đại học, phó giám đốc đại học, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học công lập; bổ nhiệm, miễn nhiệm giám đốc đại học, hiệu trưởng, phó giám đốc đại học, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học tư thục; việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, thuyên chuyển hiệu trưởng, phó hiệu trưởng của cơ sở giáo dục đại học thành lập theo Hiệp định giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với chính phủ nước ngoài.
Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30 tháng 3 năm 2026 (trừ điều khoản chuyển tiếp) và thay thế Nghị định số 141/2013/NĐ-CP và Nghị định số 99/2019/NĐ-CP (chi tiết xem tại Điều 13 Nghị định).
Nghị định số 91/2026/NĐ-CP quy định nhiều nội dung quan trọng như: đặt tên, đổi tên cơ sở giáo dục đại học, phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học trong nước và nước ngoài tại Việt Nam (Điều 3); Điều kiện để được công nhận là đại học (Điều 4); Điều kiện đối với trường thuộc cơ sở giáo dục đại học khi xét công nhận đại học (Điều 5); Điều kiện công nhận đại học vùng, đại học quốc gia (Điều 6) và thẩm quyền, thủ tục công nhận đại học, đại học quốc gia, đại học vùng (Điều 7,8,9); Chuyển đổi cơ sở giáo dục đại học tư thục sang cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận (Điều 10) và Thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, thuyên chuyển giám đốc, phó giám đốc đại học, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học (Điều 12).
- Giới thiệu nội dung quy định mới về điều kiện công nhận đại học
Điều kiện để được công nhận là đại học được quy định tại Điều 4 Nghị định 91/2026/NĐ-CP và gồm 6 điều kiện sau:
a) Về pháp lý và chủ thể sở hữu: Đối với cơ sở giáo dục đại học công lập phải được cơ quan quản lý trực tiếp chấp thuận; đối với cơ sở giáo dục đại học tư thục phải đạt được sự đồng thuận của các nhà đầu tư đại diện ít nhất 75% tổng vốn góp.
b) Về đội ngũ giảng viên: Tỷ lệ giảng viên quốc tế, bao gồm cả giảng viên là người Việt Nam ở nước ngoài và người có quốc tịch nước ngoài, tham gia giảng dạy chương trình đào tạo chính quy các trình độ của giáo dục đại học, được xác định trong khoảng thời gian 12 tháng đến ngày 31 tháng 12 hằng năm, đạt tối thiểu 5,0% tổng số giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục đại học; Đội ngũ giảng viên cơ hữu trình độ tiến sĩ đạt tối thiểu 60%.
c) Về tổ chức, quy mô, cơ cấu đào tạo: Có ít nhất 03 trường thuộc cơ cấu tổ chức, đáp ứng các tiêu chí quy định tại Điều 5 Nghị định 91/2026/NĐ-CP; Có ít nhất 25 ngành đào tạo ở mỗi trình độ của giáo dục đại học đang hoạt động theo quy định hiện hành; Quy mô đào tạo chính quy đạt từ 15.000 người học trở lên; Tỷ lệ người học sau đại học trên tổng quy mô đào tạo chính quy đạt tối thiểu 20%; Tỷ lệ người học quốc tế theo học chương trình đào tạo chính quy cấp văn bằng đạt tối thiểu 3,0%.
d) Về nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo: Tỷ lệ sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bình quân của một giảng viên cơ hữu ít nhất trong một năm là 01 bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus hoặc sách xuất bản hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích; Tỷ trọng thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt tối thiểu 20% tổng nguồn thu sự nghiệp của cơ sở giáo dục đại học; Tỷ trọng thu từ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là tổng thu hoạt động trong năm của cơ sở giáo dục đại học từ các hoạt động thường xuyên (bao gồm cả ngân sách nhà nước, nhà đầu tư hỗ trợ) và thực hiện nhiệm vụ không thường xuyên, không bao gồm kinh phí đầu tư do Nhà nước hoặc nhà đầu tư cấp.
đ) Về tài chính: Có nguồn thu hợp pháp ổn định để bảo đảm tự chủ chỉ thường xuyên theo quy định đối với cơ sở giáo dục đại học công lập; Thực hiện công khai, minh bạch tài chính; báo cáo tài chính hằng năm được lập, kiểm toán đúng chế độ.
e) Các điều kiện về đội ngũ giảng viên tại khoản 2, tổ chức, quy mô và cơ cấu đào tạo tại khoản 3, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo tại khoản 4 Điều 4 Nghị định 91/2026/NĐ-CP phải được duy trì liên tục ít nhất 03 năm tính đến ngày 31 tháng 12 của năm liền kề trước năm nộp hồ sơ.
3. Giới thiệu nội dung quy định mới về điều kiện của trường thuộc cơ sở giáo dục đại học
Để chuyển thành đại học, trường đại học cần đáp ứng các điều kiện đã nêu trên, trong đó có điều kiện phải có ít nhất 03 trường thuộc cơ sở giáo dục đại học (nếu không liên kết với cơ sở giáo dục đại học khác để chuyển thành đại học). Nghị định cũng quy định những điều kiện để được là trường thuộc cơ sở giáo dục đại học tại Điều 5 gồm 03 điều kiện sau:
- Có ít nhất 05 ngành đào tạo cùng lĩnh vực ở mỗi trình độ của giáo dục đại học;
- Có quy mô đào tạo chính quy từ 3.000 người học trở lên;
- Có năng lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo đáp ứng quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định.
Để đạt được điều kiện ở mục c nêu trên, trường thuộc phải có năng lực nghiên cứu khoả học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo cụ thể như sau:
- Có cán bộ cơ hữu của đơn vị là chủ nhiệm thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp bộ hoặc cấp quốc gia duy trì liên tục trong ba năm gần nhất;
- Tỷ lệ sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bình quân của một giảng viên cơ hữu ít nhất trong một năm là 01 bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus hoặc sách xuất bản hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích;
- Có ít nhất 01 nhóm nghiên cứu mạnh được thành lập và công nhận theo quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học của Chính phủ.
Các điều kiện đối với trường thuộc cơ sở giáo dục đại học và năng lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được duy trì liên tục trong thời gian ít nhất 03 năm tính đến ngày 31 tháng 12 của năm liền kề trước năm nộp hồ sơ đề nghị công nhận trường thuộc.
Đối với các trường thuộc cơ sở giáo dục đại học đào tạo các ngành lĩnh vực sức khỏe ngoài việc đáp ứng quy định như các trường khác thì phải có cơ sở thực hành là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu theo Quy định về tổ chức đào tạo thực hành trong đào tạo khối ngành sức khỏe của Chính phủ.
Nghị định quy định thời gian chuyển tiếp để các trường đại học đã được công nhận chuyển thành đại học trước ngày Nghị định có hiệu lực thi hành kiện toàn để đạt các điều kiện mới theo Nghị định là 05 năm kể từ ngày 30/3/2026.
4. Giới thiệu quy định về thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, thuyên chuyển giám đốc, phó giám đốc đại học, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học
Về nội dung nêu trên, Nghị định quy định đối với cơ sở giáo dục đại học công lập thì thực hiện theo quy định của Đảng và pháp luật có liên quan. Nghị định chỉ quy định chi tiết về thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, thuyên chuyển giám đốc, phó giám đốc đại học, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học tư thục (khoản 2 Điều 12). Đối với trường đại học thành lập theo Hiệp định thì thủ tục đối với các chức vụ này thực hiện theo Hiệp định, nếu Hiệp định không quy định thì thực hiện tùy theo loại hình công lập hay tư thục để xác định thủ tục (khoản 3 Điều 12).
Đại học Cần Thơ giới thiệu Nghị định số 91/2026/NĐ-CP và đề nghị toàn thể cán bộ, giảng viên và người học chủ động nghiên cứu để đảm bảo mọi hoạt động của đơn vị được thực hiện đúng quy định pháp luật hiện hành./.
NGHỊ ĐỊNH SỐ 91/2026/NĐ-CP NGÀY 30/03/2026.