GIỚI THIỆU
LUẬT TIẾT KIỆM, CHỐNG LÃNG PHÍ NĂM 2025
Ngày 10 tháng 12 năm 2025 tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XV đã chính thức thông qua Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 (Luật số 110/2025/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2026, thay thế cho Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013. Văn bản đánh dấu bước chuyển mình chiến lược từ tư duy "vận động, khuyến khích" sang "kỷ cương, chế tài nghiêm minh" trong quản trị nguồn lực quốc gia.
Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 267/2026/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2026 Quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí, văn bản có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
- Bố cục của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025
Luật được thiết kế cô đọng, tinh giản với 06 Chương và 38 Điều (giảm đáng kể so với 80 Điều của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013). Cơ cấu này tập trung pháp điển hóa các quy định cốt lõi, giúp cơ quan, đơn vị và cá nhân dễ dàng tra cứu, áp dụng trực tiếp vào thực tiễn công vụ, cụ thể:
Chương I. Những quy định chung bao gồm các quy định về phạm vi điều chỉnh; đối tượng áp dụng; giải thích từ ngữ; hành vi gây lãng phí; hành vi bi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí; nguyên tắc tiết kiệm, chống lãng phí; cung cấp, xử lý thông tin phát hiện lãng phí; bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí; ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí; xây dựng và lan tỏa văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí; hợp tác quốc tế và tiết kiệm, chống lãng phí.
Chương II. Tiết kiệm, chống lãng phí trong khu vực Nhà nước gồm 03 mục:
Mục 1. Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí và chương trình tiết kiệm, chống lãng phí bao gồm các quy định về chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; chương trình tiết kiệm, chống lãng phí.
Mục 2. Công khai về tiết kiệm, chống lãng phí bao gồm các quy định về nội dung công khai về tiết kiệm, chống lãng phí; hình thức công khai về tiết kiệm, chống lãng phí; cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí.
Mục 3. Kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát về tiết kiệm, chống lãng phí bao gồm các quy định về kiểm tra tiết kiệm, chống lãng phí; thanh tra tiết kiệm, chống lãng phí; kiểm toán tiết kiệm, chống lãng phí; giám sát tiết kiệm, chống lãng phí.
Chương III. Tiết kiệm, chống lãng phí trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bao gồm các quy định về khuyến khích tiết kiệm, chống lãng phí trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng và trách nhiệm thực hiện các quy định về khuyến khích tiết kiệm, chống lãng phí trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Chương IV. Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tiết kiệm, chống lãng phí bao gồm các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội; trách nhiệm của Chính phủ; trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ; trách nhiệm của Bộ Tài chính; trách nhiệm của các Bộ, cơ quan khác ở Trung ương; trách nhiệm của Hội đồng Nhân dân các cấp; trách nhiệm của Ủy ban Nhân dân các cấp; trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; trách nhiệm của cơ quan thanh tra; trách nhiệm của Kiểm toán nhà nước; trách nhiệm của cơ quan điều tra, Viện kiểm sát Nhân dân, Tòa án Nhân dân; trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị và trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.
Chương V. Khen thưởng và xử lý vi phạm bao gồm các quy định về khen thưởng và xử lý hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.
Chương VI. Các quy định về Điều khoản thi hành.
- Những nội dung mới đáng chú ý của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025
Thứ nhất, đổi mới tên gọi của Luật và mở rộng khái niệm lãng phí: Lược bỏ từ "Thực hành" để khẳng định tính pháp lý bắt buộc. Khái niệm "lãng phí" không chỉ dừng ở việc chi dùng vượt định mức, mà mở rộng sang cả các hành vi quản lý kém hiệu quả, gây thất thoát thời cơ phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ hai, Điều 2 bổ sung đối tượng áp dụng chi tiết: Phân loại cụ thể từng nhóm chủ thể (cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước, lực lượng vũ trang đến cán bộ, công chức, hộ gia đình...), khắc phục tình trạng quy định chung chung trước đây.
Thứ ba, Điều 4 và Điều 5 hệ thống hóa bảy nhóm hành vi gây lãng phí và mười hành vi vi phạm thủ tục thực thi (chậm ban hành chương trình, chậm báo cáo, không công khai dữ liệu...), hạn chế các "khoảng trống" lách luật.
Thứ tư, Điều 37 siết trách nhiệm người đứng đầu và cấp phó: Quy định rõ trách nhiệm cá nhân; đặc biệt mở rộng trách nhiệm kỷ luật trực tiếp đối với cấp phó phụ trách lĩnh vực nếu để xảy ra lãng phí.
Thứ năm, bảo vệ người đấu tranh và cấm luân chuyển cán bộ đang xử lý vụ việc; bổ sung cơ chế bảo vệ toàn diện người phản ánh, tố giác lãng phí; đồng thời nghiêm cấm tự ý điều động, luân chuyển cán bộ đang trực tiếp giải quyết vụ việc chống lãng phí nhằm tránh né trách nhiệm.
Thứ sáu, Điều 9 quy định về Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí: Chính thức quy định ngày 31/5 hằng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí" nhằm lan tỏa văn hóa công vụ và lối sống tiết kiệm trong toàn xã hội.
Đại học Cần Thơ trân trọng giới thiệu đến toàn thể viên chức, người lao động, người học trong Nhà trường tìm hiểu toàn văn Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025./.
LUẬT TIẾT KIỆM, CHỐNG LÃNG PHÍ NĂM 2025